Шаг шаандан тура бистиң ус-шевер өгбелеривис демирден, алдындан, мөңгүнден кылыгларны, эт-херекселди, янзы-бүрү каасталгаларны сиилбип бүдүрүп турганнар. Оларны дарганнар деп адап чораан. Нарын дарганнар база кара дарганнар деп аңгыланып турган. Нарын дарганнар дээрге алдын-мөңгүнден янзы-бүрү каасталгалар, эдилелдер кылыр ус-шеверлер, ам болза, ювелирлер болур. А кара дарганнар чоннуң хүн-бүрүде амыдыралынга ажыглаар эт-херекселин демирден кылыр ус-шеверлер-дир. Ам бо...Read More

Фотографии культурной программы «Шагаа: обычаи и традиции празднования» для школьников и студентов Тувы.Read More

Тыва чон үе-дүптен бээр уян аялганы үндүрүп, байлак, хөй янзылыг үннер төрүттүндүрер хөгжүм херекселдеринге кончуг ынак, оларга хамаарыштыр онза хумагалыг, харын-даа диригжидип, көвей санныг тоолчургу чугааларында, легендаларында, ырыларында игилге, бызаанчыга, дошпулуурга дээш оон-даа өске хөгжүм херекселдеринге ханы ынакшылын илеретпишаан, оларны алгап, мактап келген. Ук хөгжүм херекселдерин чазап кылыр чаңчылчаан технология үндезин тыва культураны суртаалдап чоруур...Read More

Бо хүн “Шагааның езу-чаңчылдары” деп культурлуг хемчегниң аалчылары Кызылдың 17 дугаар школазының өөреникчилери. Тыва республиканың алдарлыг артизи, “Тыва” бөлүүнүң удуртукчузу Дамдын Валерий “Муңгаш чарар” деп бурун езулалдың дугайында тайылбырны кылган.Read More

Дорогие друзья! Приглашаем вас посетить замечательный праздничный концерт “Эргим энелерге”, посвященный Международному женскому дню 8 Марта, который состоится 9 марта 2023 года в 19:00 часов на сцене Национального театра РТ с участием Заслуженных артистов Республики Тыва Ай-Хаана Ооржака, Каң-Хүлера Саая, Айдаша Барынмаа, Шолбана Ондара и Мергена Куулара. ? Приглашаем всех на праздничный концерт! Вход: 800 р. ? Билеты...Read More

Бо езулалды хүн бүрүнүң амыр-менди солчулгазы-биле холуп болбас. Чолукшулга чогум-на Шагаа езулалы, ооң бир чарылбас кезии. Чүге дээрге чолукшулга хамыктың мурнунда кижилерниң Чаа чылда бот-боттарынга чаагай күзээшкиннерни кылыры: ак чолду, ак орукту, каң кадыкшылды күзээри. Ол езулал колдуунда артыштыг саңга арыгланып, ак харга аштанып-кактанган соонда, даштыгаа болур. Бичии назылыг кижи мурнай холдарының ийи адыжын өрү...Read More

Тываларның тыны тудуш Сүзүглели чогум чүдел? Тыва кижи чоргааралы Сүлде-куду, ыдыы чүдел? Авыралдыг Таңдызында Арттарының оваазында, Аржааннарда, саңнарында, Айдызаныр артыжында. Сагыызын дег хумагалыг Чаңчылдарда, ужурларда. Бурун шагның Шагаазында, Буян өргээн шажынында. Тываларның сүзүглээни Тыны тудуш ыдыы чүдел? Тыва кижи омакшылын Кыптыктырар соруу чүдел? Оглаа-дайлар девиржиинде, Ойтулааштың оюнунда Экер-эрлер хүрежинде, Эзир самы – девижинде. Авазының өпей...Read More

Тыва үндезин культура төвүнүң ажылдакчылары ажыл-херээниң аайы-биле, Тере-Хөл кожууннуң Кунгуртуг суурунуң В.С. Чигжит аттыг “Уругларның уран чүүл школазынга” аалдап четкеш, чаптанчыг бичии чаштарга тыва үндезин культураның дугайында тайылбырны чорудуп, тыва чоннуң ырларын база өгбелерден дамчып келген өнчүвүс сыгыт-хөөмейни күүседип бергеннер.Read More

Тыва үндезин культура төвүнде бо хүнден эгелеп 19-туң хүнүнге чедир республиканың өөреникчилеринге, сургуулдарынга тыва чоннуң эң-не бедик сүзүглелдиг национал байырлалы Шагаа таварыштыр культурлуг программа хүн бүрүде болуп турар.  Read More

Бо айның 10,11,12 хүннеринде, кожа чыдар Моол күрүнениң Улан-Батор хоорайынга улуг делегей чергелиг “Көшкүн чоннарның кышкы доъш байырлалы” болуп эрткен. Ук байырлалдың бир кезээ, көшкүн чоннарның культуразында ханы сиңген эр кижиниң иштики сагыш-сеткилин сайзырадыр, дадыктырар болгаш хей-аът киирер мөөрейлерниң бирээзи ча адар оюн болуп эрткен. Ук мөөрейге Тывадан дараазында багжылар киришкеннер: Монгуш Андрей, Нурзат Эрес,...Read More